Ster- navigatie op oceanen in de oudheid zonder kaarten en instrumenten

Motto: de zee is geen barrière, maar een opening naar nieuwe werelden.
In de oudheid beschikten zeelui niet over kaarten of instrumenten maar zij wisten wel tal van
natuurlijke factoren te benutten om hun doel te bereiken. Dit is vooral af te leiden uit verhalen en
liederen die eeuwenlang zijn verteld of gezongen, dus in mondelinge kennisoverdracht.
De oudste geschreven navigatie-aanwijzingen die we kennen komen voor in de gedichten van
Homerus, de Ilias en de Odyssee, uit de 9 e - 8 e eeuw BC. Deze fragmenten duiden op een
vaarinstructie met behulp van sterrenbeelden en er is sprake van een circulaire “Okeanos”. Is dit een
puur literair gegeven (zoals classici zeggen) of toch iets van kennis van zeelui? En welke zee is dan
“Okeanos”?
Op de Stille Oceaan (Pacific) zijn duizenden eilanden in de oudheid bewoond geraakt. Fragmenten
van navigatiekennis uit die oude tijden zijn bewaard gebleven in verhalen en liederen. Belangrijk
waren navigatoren, die met een grote kennis van natuurlijke factoren, waaronder de sterrenhemel,
het omringende zeegebied konden bevaren.
In deze presentatie worden facetten van deze navigatiekennis uit de oudheid geschetst.

De spreker Henk van Oosten was actief bij het ontwikkelen van doorbraken in innovatietrajecten.
Door vanuit een nieuw perspectief naar bestaande situaties, teksten en opvattingen te kijken
ontstonden vaak onverwachte inzichten en ontstond er ruimte om vernieuwingen tot stand te
brengen. De daarbij ontwikkelde aanpak bleek nuttig bij dit voor hem nieuwe onderwerp.